Տեղեկատվական կենտրոն
Այլ վերնագիր
Գենդերային բաշխմամբ վիճակագրությունը չափազանց կարևոր է պետության քաղաքականության մեջ կանանց և տղամարդկանց իրավահավասարությունների ու հավասար հնարավորությունների մոտեցումն արմատավորելու և երկրի տնտեսական, սոցիալական և քաղաքական ոլորտներում կանանց և տղամարդկանց իրավիճակն ըստ պատշաճի գնահատելու և արտացոլելու համար:
Ստորև ներկայացված են ՀՀ-ում գենդերային հավասարության ապահովման, ընտանեկան բռնության կանխարգելման և դրա դեմ պայքարի, մարդկանց թրաֆիքինգի և շահագործման կանխարգելման և դեմ պայքարի ոլորտների իրավական կարգավորումների, տեղական և միջազգային առանցքային փաստաթղթերը:
Հրապարակումներ և իրավական ակտեր
ՀՀ օրենքը «Կանանց և տղամարդկանց հավասար իրավունքների և հավասար հնարավորությունների ապահովման մասին»
Օրենքը սահմանում է քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական, մշակութային և հասարակական կյանքի այլ ոլորտներում կանանց և տղամարդկանց հավասար իրավունքների և հավասար հնարավորությունների ապահովման երաշխիքները, կարգավորում է դրանց առնչությամբ ծագող հարաբերությունները: Այն սահմանում է պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների պարտականությունները գենդերային հավասարության քաղաքականության իրականացման գործում և ստեղծում է երաշխիքներ կանանց ու տղամարդկանց հանրային կյանքին հավասար մասնակցության համար:
ՓաստաթուղթՀՀ օրենքը «Ընտանեկան և կենցաղային բռնության կանխագելման ու ընտանեկան և կենցաղային բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության մասին»
Օրենքը նպատակ ունի ապահովել ընտանիքի՝ որպես հասարակության բնական ու հիմնական բջջի հատուկ պաշտպանությունը, ձևավորել ընտանեկան և կենցաղային բռնության կանխարգելման, ընտանեկան և կենցաղային բռնության ենթարկվածների անվտանգության և պաշտպանության, նրանց իրավունքների և օրինական շահերի ապահովման համար անհրաժեշտ իրավական կառուցակարգեր,
կանոնակարգել ընտանեկան և կենցաղային բռնության կանխարգելման ու ընտանեկան և կենցաղային բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության ուղղությամբ պատասխանատու մարմինների գործունեությունը, ապահովել ընտանեկան և կենցաղային բռնության ենթարկվածներին հոգեբանական, նյութական և սոցիալական աջակցության տրամադրման և նրանց սոցիալական վերականգնման համար պատասխանատու մարմինների գործունեության համար իրավական հիմքեր:
կանոնակարգել ընտանեկան և կենցաղային բռնության կանխարգելման ու ընտանեկան և կենցաղային բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության ուղղությամբ պատասխանատու մարմինների գործունեությունը, ապահովել ընտանեկան և կենցաղային բռնության ենթարկվածներին հոգեբանական, նյութական և սոցիալական աջակցության տրամադրման և նրանց սոցիալական վերականգնման համար պատասխանատու մարմինների գործունեության համար իրավական հիմքեր:
«Կանանց նկատմամբ խտրականության բոլոր ձևերի վերացման մասին» ՄԱԿ կոնվենցիա
Այս կոնվենցիան հաճախ անվանվում է կանանց իրավունքների միջազգային խարտիա. այն պարտավորեցնում է պետություններին վերացնել կանանց նկատմամբ խտրականությունը քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային կյանքում: Վավերացնելով այն՝ Հայաստանը պարտավորվել է ապահովել կանանց և տղամարդկանց հավասարությունը օրենսդրության, քաղաքականության և գործնական միջոցների միջոցով:
«Պեկինի հռչակագիր և գործողությունների ծրագիր»
Ընդունված կանանց վերաբերյալ չորրորդ համաշխարհային համաժողովում՝ այս հռչակագիրը սահմանում է կանանց հնարավորությունների ընդլայնման և գենդերային հավասարության համապարփակ օրակարգ՝ տասներկու առանցքային խնդրահարույց ոլորտներում: Այն մնում է կանանց իրավունքների առաջխաղացման ամենաազդեցիկ համաշխարհային քաղաքական հիմքերից մեկը:
ՄԱԿ-ի «Փոխակերպելով աշխարհը. Կայուն զարգացման օրակարգ 2030» (70/1 բանաձև)
Այս օրակարգը սահմանում է կայուն զարգացման տասնյոթ նպատակ, այդ թվում՝ առանձին նպատակ՝ գենդերային հավասարության ապահովման և բոլոր կանանց ու աղջիկների հնարավորությունների ընդլայնման վերաբերյալ: Միանալով դրան՝ Հայաստանը պարտավորվել է այս նպատակները, ներառյալ գենդերային հավասարությունը, ինտեգրել իր ազգային զարգացման քաղաքականության մեջ:
Եվրոպայի խորհրդի Կանանց նկատմամբ բռնության և ընտանեկան բռնության կանխարգելման և դրա դեմ պայքարի մասին կոնվենցիա
Հայտնի որպես Ստամբուլյան կոնվենցիա՝ այս փաստաթուղթը սահմանում է կանանց նկատմամբ բռնության և ընտանեկան բռնության կանխարգելման, տուժածների պաշտպանության և հանցագործներին պատասխանատվության ենթարկելու համապարփակ չափանիշներ: Հայաստանը ստորագրել է կոնվենցիան 2018 թվականին, սակայն այն դեռևս չի վավերացվել:
«Մարդկանց թրաֆիքինգի դեմ պայքարի մասին» Եվրոպայի խորհրդի կոնվենցիա
Այս կոնվենցիան նպատակ ունի կանխարգելել մարդկանց թրաֆիքինգը և պայքարել դրա դեմ՝ միաժամանակ պաշտպանելով տուժածների իրավունքները և ապահովելով արդյունավետ քննություն ու քրեական հետապնդում: Վավերացնելով այն՝ Հայաստանն ամրապնդել է իր իրավական հիմքերը տուժածների պաշտպանության և թրաֆիքինգի դեմ միջազգային համագործակցության համար:
ՄԱԿ-ի «Թրաֆիքինգի դեմ պայքարի Պալերմոյի արձանագրություն»
Լրացնելով ՄԱԿ-ի անդրազգային կազմակերպված հանցավորության դեմ կոնվենցիան՝ այս արձանագրությունը տալիս է մարդկանց թրաֆիքինգի առաջին միջազգայնորեն համաձայնեցված սահմանումը և սահմանում է միջոցներ՝ դրա կանխարգելման, հանցագործներին պատժելու և տուժածներին պաշտպանելու համար: Հայաստանի կողմից վավերացումը համապատասխանեցրել է երկրի ազգային օրենսդրությունը այս միջազգային չափանիշներին: